است . خاصيت : هم‌قوت ميخك است ، مىزدايد و نرم كند و از قاقله لطيف‌تر است . اندامان غذا : براى معده و كبد سرد خوب است و از قاقله با معده ناسازگارتر است . و مانع قى كردن مىشود . خروع ( كرچك ) : ديسقوريدوس گويد : بعضى آن را ( قراوطيا ) گويند كه به معنى كنه است و دانهء كرچك به كنه شباهت دارد . درختش كوچك و به اندازهء درخت كوچك انجير است . برگهايش به برگ چنار ماند و از آن بزرگتر و صافتر و تيره‌رنگ‌تر است . ساقه و شاخه‌هايش توخالى مانند نى ، ثمرش خوشه‌اى و زبر . اگر پوست ثمر را بكنى دانه‌هاى كنه مانند پديد آيند و روغن موسوم به ( اقنس ) را كه همان روغن كرچك است از دانهء كرچك گيرند . روغن كرچك به كار خوراك نمىآيد در چراغ به كار مىبرند و با بعضى پماد و داروها مخلوط مىكنند . اگر سى دانه كرچك را بكوبند و بسايند و تناول نمايند اسهال آرد و بلغم را بيرون آورد . خاصيت : دمشقى گويد : كرچك تحليل‌برنده و ملين است و روغنش از روغن زيتون ساده لطيفتر و لطافت‌بخش‌تر است . آرايش : كوبيدهء كرچك زگيل را بركند و لكه‌هاى سياه را مىزدايد . ورم : برگ كرچك را بكوبند و با آرد جو مخلوط كنند ورم بلغمى را فرونشاند . قرحه : روغن كرچك داروى قرحهء تر و گرى است . اندامان غذا : اگر سى دانه كرچك را بسايند و بخورند معده را بسيار سست گرداند و در نتيجه استفراغ را برانگيزد و دل بهم مىخورد . سينه : تنها يا با سركه بر پستان نهند ورم پستان فرونشيند . اندامان راننده : كرچك دانه را بكوبند و بسايند و بخورند بلغم و مراره و كرم را بيرون راند . خمر : همان شراب است كه گفتيم قهوه هم ناميده مىشود و در فصل شين از آن پرداختيم . در اينجا حرف خاء تمام شد و داروهاى اين فصل به سى و هفت رسيد . فصل بيست و پنجم حرف ( ذ ) ذهب ( طلا ) : گوهرى گرانبهاست . مزاج : لطيف و معتدل است . خاصيت : سونش طلا در داروهاى سودايى داخل است . بهترين و زوداثرترين داغ آن است كه بوسيلهء طلا باشد . آرايش : در دهان نگه دارند بوى گند دهان را از بين مىبرد . سونش طلا در داروهاى ماليدنى و تناولى كه در علاج داء الثعلب و داء الحيه به كار مىبرند وارد است . چشم : به چشم كشند ديد را نيرو بخشد . سينه : در علاج تپش و درد قلب و ( حديث النفس - تازه‌نفس ؟ ) بسيار مفيد است . ذريره : در فصل قاف كه قصب الذريره - نىذريره - آمد آن را هم شرح داده‌ايم . ليكن در اينجا قسمتى